Foto: Dieter Schalk
Foto: Dieter Schalk

Bram van Ojik in Nijmegen

“Het systeem van sociale zekerheid moet eenvoudiger, uitgaan van wat mensen kunnen en minder bureaucratisch. Daarom willen we in Nijmegen een proef met een variant op het basisinkomen.” Met die woorden trapte raadslid Lisa Westerveld de discussiebijeenkomst over de bijstand en het basisinkomen afgelopen vrijdag af. 

GroenLinks zoekt naar een makkelijk systeem van sociale zekerheid dat uitgaat van veel minder regels en sprak daarover met Nijmegenaren, collega-raadsleden uit andere steden en geïnteresseerden. GroenLinks-leider Bram van Ojik was speciaal naar het Honigcomplex in Nijmegen afgereisd om daar zijn manifest ‘Naar een sociale bijstand’ te presenteren.

Volgens Bram van Ojik is de discussie over het basisinkomen weer actueel omdat veel mensen in de knel komen : “Het huidige systeem gaat uit van wat mensen niet kunnen, van sancties en boetes. Terwijl mensen en wat zij kunnen weer centraal zou moeten staan”.

Om te begrijpen waarom deze discussie zo actueel is vertelde Judith Schreurs van het Interlokaal, een welzijnsorganisatie die zich bezig houdt met schuldhulpverlening, de aanwezigen over de bizarre hoeveelheid aan organisaties waar mensen met een laag inkomen op zijn aangewezen. “Het huidige systeem brengt mensen in problemen en veroorzaakt onoplosbare schulden, zo gaat de spiraal voor deze groep mensen naar beneden.”

Gelukkig zijn er ook voorbeelden van organisaties die een positieve draai aan dit systeem geven. Jarno en Lonneke Wilbers vertelden over de leerprojecten bij hun onderneming Stadsboom. Ze begeleiden jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt in hun houtwerkplaats, leren jongeren een vak en bieden structuur. Zodat deze moeilijke doelgroep uit kan stromen richting arbeidsmarkt of school. Maar ook deze enthousiaste en gemotiveerde ondernemers worden belemmerd door complexe wet- en regelgeving.

Bram van Ojik sprak duidelijke taal: “In de huidige sociale zekerheid gaat veel mis door een combinatie van bureaucratie en mensbeeld. Het idee blijft bestaan dat je het aan jezelf te danken hebt als je geen werk hebt. Het systeem loopt vast, het is niet doelmatig en efficiënt. Het is niet rechtvaardig en er ontstaan perverse prikkels. Mensen raken alleen maar verder van huis. Je kunt wel denken dat de herstellende economie en vergrijzing straks weer gaat zorgen voor voldoende werkgelegenheid voor iedereen. Maar dat is niet zo. De groep langdurige werkelozen wordt steeds groter en de andere helft werkt zich kapot.”

Daarom mag landelijke wetgeving niet in de weg zitten en moeten gemeenten eigen keuzes kunnen maken. GroenLinks gaat zich in Den Haag inzetten om de regels zo te veranderen dat gemeenten de vrijheid hebben om te experimenteren met sociale vormen van de bijstand en  complexe regelgeving aan te pakken. Met gelijkgezinde partijen kunnen we samen optrekken. Dit is geen makkelijke politieke strijd, maar druk van bestuurders en raadsleden zal helpen om een meerderheid in de Tweede Kamer te krijgen. En zo krijgen we in Nijmegen de kans om echt sociaal beleid te maken. De raadsleden en wethouders van GroenLinks zijn gemotiveerd om aan de slag te gaan voor ons ideaal van een ontspannen samenleving waarin voor ieder talent plek is.