Bouwen in eigen beheer unieke kans

Bouwen in eigen beheer kan de woningbouw in de Waalsprong een impuls ge­ven, stelt GroenLinks-wethouder Jan van der Meer. Zelfbouw zorgt bovendien voor meer kwaliteit. Een ingezonden artikel in De Gelderlander.

De stagnatie van de wo­ningbouw is een van de meest in het oog springende gevolgen van de economische crisis. Com­merciële bouwpartijen durven geen nieuwe projecten aan voor­dat 60 tot 80 procent van de wo­ningen is verkocht. Behalve bij de ontwikkelaars, is ook bij kopers voorzichtigheid troef. Desondanks blijkt uit de cijfers dat Nijmegen een groeiende woning­behoefte heeft. Volgens het CBS groeit onze stad – als een van de weinige steden – nog naar 200.000 inwoners in 2040. Daarnaast wo­nen er gemiddeld steeds minder personen in een woning.

Door deze demografische ontwik­kelingen zijn meer woningen no­dig. Voor alle doelgroepen en bo­vendien woningen van een goede kwaliteit, energiezuinig en duur­zaam. Het is dus zaak de woning­bouw weer op gang te helpen. Om tempo in de woningbouw te krijgen wil ik als wethouder de ko­mende jaren onder andere meer inzetten op particulier opdrachtge­verschap. In deWaalsprong star­ten we hiermee met 400 wonin­gen.

Bij particulier opdrachtgeverschap is de burger niet alleen wooncon­sument maar ook woonprodu­cent. De voordelen zijn duidelijk. Zelfbouwers hoeven niet te wach­ten totdat 70 procent van de wo­ningen is verkocht. Dat is goed voor het tempo. En zelfbouwers gaan niet voor winstmaximalisatie maar voor woonmaximalisatie. Dat betekent meer kwaliteit en ook meer duurzaamheid. Zeker ook omdat de bouwers zelf gaan wonen in hun woning en dus ook meer letten op de energieprestatie. Tot slot is particulier opdrachtge­verschap ook gunstig voor de loka­le economie. Vooral kleinschalige bouwondernemers worden inge­schakeld omdat zij meer maat­werk aan de particulieren kunnen leveren.Particulier opdrachtgeverschap is geen nieuw fenomeen. Niet alleen in het buitenland, maar ook in de­len van Nederland is zelfbouw al heel gewoon. Daarnaast kennen we in de geschiedenis vele stedelij­ke voorbeelden van bouw door particulieren, zoals de bekende grachtengordel in Amsterdam. Langs het strakke stramien van de grachten staan de kleurrijke pan­den die middels particulier op­drachtgeverschap zijn gebouwd. In de recente geschiedenis zijn in ste­den slechts een handvol bijzonde­re voorbeelden te zien, zoals Roombeek in Enschede, Nieuw Leijden in Leiden en het Homerus­kwartier in Almere.Er zijn verschillende vormen van particulier opdrachtgeverschap. We kennen allemaal de vrije ka­vels, waar particulieren een eigen huis kunnen bouwen. Ook be­staan concepten waarbij iemand een rijtjeswoning bouwt terwijl de buren nog niet bezig zijn. Er ont­staan als het ware ‘wachtende mu­ren’. Maar eenmaal af zijn dergelij­ke straten een verademing ten op­zichte van de eentoningheid die vaak ontstaat bij seriebouw. Alme­re geeft ook kavels uit voor rijtjes­woningen voor mensen met een lager inkomen en zelfs voor mini­ma. Die mogelijkheid wil ik in Nij­megen ook onderzoeken.Een andere vorm is collectief parti­culier opdrachtgeverschap (CPO). De GEMWaalsprong heeft het ini­tiatief genomen om in Het Nij­land, aan de rand van Oosterhout, daarvoor kavels beschikbaar te stel­len. Mensen die op zoek zijn naar een nieuwbouwwoning, verenigen zich om in eigen beheer hun huis te bouwen. Dat heeft niets te ma­ken met woongroepen of iets der­gelijks, mensen die deelnemen hoeven zelfs geen bekenden van el­kaar te zijn. Als belangstellende meld je je aan om samen met an­dere particulieren te bouwen op een beschikbaar bouwveld. Samen met deze anderen en onder profes­sionele begeleiding zoek je een ar­chitect en ontwikkel je in geza­menlijk beheer de woningen. Dit biedt kansen voor bijzondere woon- en ontwerpwensen maar kan ook veel schelen in de kosten voor de woning. Het voordeel kan oplopen tot soms wel 15 procent van de kosten voor een vergelijkba­re woning in de marktsector.Een ander voordeel is dat als een collectief gelijkgestemden een be­paald (ontwerp)thema omarmt, hiervoor volop ruimte is. Waar de marktsector soms wat conservatief is, zijn zelfbouwers vaak meer ge­richt op innovatie, bijvoorbeeld op het gebied van energiebesparing en duurzame bouw. De ervaring bij dergelijke initiatie­ven is bovendien dat mensen een grote betrokkenheid krijgen bij hun nieuwe woning en de buurt. In sociaal opzicht levert CPO dus ook een plus.Het stadsbestuur van GroenLinks, PvdA en D66 maakt zich sterk voor duurzaamheid en zelfred­zaamheid. Dat kan heel concreet tot uitdrukking komen in particu­lier opdrachtgeverschap. Volgens mij is het een kansrijke manier van bouwen die helpt de woning­bouw op gang te krijgen en die past bij de wensen van de woon­consument.Jan van der Meer is wethouder Ontwik­keling Waalsprong, Wonen, Klimaat & Energie, Groen & Water in Nijmegen.